Vlakbij Nijmegen is in Mill Landgoed Tongelaar te vinden. Een landgoed dat al sinds de 9e eeuw een kasteel heeft. Het eerste kasteel was waarschijnlijk een mottekasteel; een kasteel op een aangelegde heuvel. Het kasteel dat er nu nog staat is deels gebouwd in de 15e eeuw. Het eerste deel van de naam van het kasteel verwijst naar een wat hoger deel in het land, een landtong of 'tong'. Het tweede deel van de naam verwijst naar een open plek in het bos, zo'n plek werd een 'laar' genoemd. Vroeger was er rond het kasteel een groot bosgebied te vinden. In de 19e eeuw werden veel bomen gekapt en ontstond vruchtbare landbouwgrond waar veel gewassen en fruit op konden groeien.
De route gaat vrijwel helemaal over een geasfalteerde weg rond de 'nachtweide' van het landgoed. Hier stond vroeger het vee wanneer er bijvoorbeeld rovers in de omgeving waren, of wanneer er overstromingen dreigden. De route is autovrij, alleen auto's met een ontheffing mogen op deze weg komen. Fietsers zijn wel welkom op het pad, maar omdat de weg breed genoeg is lijkt ons dat geen probleem. Bij de brug aan het begin van de route zit een richel, misschien is een begeleider prettig om deze rand wat gemakkelijker over te komen.
Van kasteel Tongelaar is weinig bekend van de geschiedenis en eigenaren. Veel archieven zijn waarschijnlijk verloren gegaan. Van een aantal bewoners is wél bekend dat ze op het kasteel hebben gewoond, de bekendste bewoner is waarschijnlijk Graaf Floris de Vijfde. Hij nam het kasteel op 1 oktober 1282 over van ridder en edelman Jan van Cuyk. Waarschijnlijk moest Jan van Cuyk het kasteel onder dwang afstaan aan Floris V. In 1269 was Jan van Cuyk betrokken bij het moordcomplot op Floris V; hoewel het doel waarschijnlijk was om Graaf Floris te ontvoeren, liep de ontvoering uit op een moord toen Floris probeerde te ontsnappen.
Het kasteel had in de jaren die volgden nog veel verschillende eigenaren. Het verhaal gaat zelfs dat er op Kasteel Tongelaar een schat verborgen is uit de 80-jarige oorlog. Toen het kasteel in 1917 werd verkocht liet de oude eigenaar in het contract zetten dat een eventuele gevonden schat altijd van hem zou zijn. De schat is nooit gevonden.
In 1976 werd het landgoed met kasteel te koop aangeboden door dhr. A.J.A. van Wagenberg aan het Brabants Landschap voor de som van 1,8 miljoen gulden. Het Brabants Landschap vond de vraagprijs echter te hoog en wilde de prijs omlaag hebben. Uiteindelijk werd het landgoed daarom aan een de eigenaar van de Tilburgse veevoer fabrikant verkocht, voor 4,3 miljoen gulden. Twee jaar later werd het landgoed alsnog aan het Brabants Landschap verkocht, maar nu voor 10,5 miljoen gulden.
Al snel na de aankoop door Brabants Landschap trok een groepje krakers in het leegstaande kasteel. De woningnood was hoog en het kasteel was erg in verval geraakt. In juni 1982 besloten de krakers het kasteel "te veroveren". Het doel: het kasteel zelf restaureren en er een woongemeenschap starten. Tot dat moment stond het kasteel leeg en werd er veel rommel achtergelaten. Door het kasteel te kraken zou er minder rommel worden achtergelaten en zou er niet meer kapot gemaakt worden door vandalen, zo was de gedachte. Door zo veel mogelijk werkzaamheden zelf uit te voeren wilden de krakers kosten besparen. Ook een biologische moestuin en terras waar toeristen een kop koffie konden drinken stonden in de plannen. Omdat er in 1984 een grootschalige renovatie zou beginnen moesten de krakers uiteindelijk toch uit het kasteel vertrekken.
In de geschiedenis van het kasteel en het landgoed zijn zo verschillende verhalen te vinden van initiatieven die het net niet haalden. In 1875 hadden de nonnen van 't Ursulinenklooster uit Neuss het plan om naar Noord-Brabant te verhuizen. Het plan was dat het kasteel dan bewoond zou worden door ongeveer 60 nonnen. Uiteindelijk werd het landgoed niet verkocht aan de nonnen. In 1983 waren er gesprekken om in het kasteel en boerderij 'Benedenhof' een opvangcentrum te maken voor mensen met psychische problemen. Het plan haalde het niet, waarna in 1986 een plan ontstond om op 20 hectare van de vruchtbare landbouwgrond van het kasteel een fruitmuseum te starten met oude fruitrassen. Hoewel de plannen al uitgebreid op papier waren gezet haalde ook dit plan het niet.
Uiteindelijk werd het kasteel een trouwlocatie, is er een lunchgelegenheid op woensdagen en zondagen en is Brouwerij De Blauwe Knoop op het kasteel te vinden. Vanwege de leeftijd van het kasteel is er geen rolstoeltoegankelijk toilet aanwezig. De restauratie van het kasteel is voltooid en het rond het kasteel is het landgoed overgestapt op ecologisch beheer. Veel verschillende (schuwe) diersoorten zijn daarom weer op het landgoed te vinden. Zo zijn er dassen en bevers, maar ook verschillende bijzondere vogelsoorten komen op het landgoed voor, zoals de braamsluiper, geelgors en goudvink.
Tot slot nog zeker het vermelden waard: bij de vierkante kasteeltoren is langs de route een braille-plattegrond te vinden met uitleg over het kasteel.
Deze route is een route van Brabants Landschap. Via deze link kom je op de pagina van Brabants Landschap met informatie over de route.























